Effecten van de natuur op het psychisch welbevinden

By 2 maart 2018Geen categorie

Als hulpverlener en persoonlijk begeleider in de gezinsbegeleiding en jeugdzorg, had ik mijn eigen praktijk naast mijn baan. Ik was ‘gewoon’ coach met een praktijkruimte, maar merkte dat dit niet werkte. Voor mezelf niet, maar vooral niet voor mijn cliënten. In de afgelopen jaren heb ik mogen ervaren dat buiten coachen een aantal belangrijke voordelen biedt. In de natuur kun je je gedachten makkelijker de vrije loop laten; frisse lucht en ruimte geven een vrijer gevoel. Doordat je niet tegenover elkaar zit, hoef je niet de hele tijd oogcontact te maken en veel mensen vinden dat wel prettig. Ook stiltes zijn buiten minder ongemakkelijk dan in een kamer. Sterker nog, stiltes buiten geven rust om iets te doorvoelen of om op iets “te kauwen” of gewoon even niets te hoeven. Je ziet gewoon aan mensen dat dat écht rust geeft.’ Daarbij maakt dat het toepassen van werkvormen uit de natuur en de natuur als metafoor gebruiken, een meerwaarde heeft ten opzichte van reguliere therapeutische sessies.

Inmiddels zijn ook de eerste onderzoeken gedaan naar het resultaat van coaching in de natuur. Zoals een effectmeting door omgevingspsycholoog en hoogleraar natuurbeleving Agnes van den Berg. Zij vergeleek een groep mensen die wandelcoaching kreeg met een groep met vergelijkbare klachten zonder coaching. Hoewel de effectiviteit ten opzichte van andere vormen van coaching dus nog nader onderzocht moet worden, noemt Van den Berg de eerste voorzichtige resultaten significant. Na het wandelcoachtraject – dat bestaat uit 4 wandelingen en een reeks opdrachten en oefeningen – bleken de deelnemers minder last te hebben van burn-out, stress of problemen met de concentratie, en waren zelfwaardering, acceptatie en mildheid en bevlogenheid toegenomen en maakten zij meer toekomstplannen. De groep wandelaars bleek tweemaal zoveel positieve veranderingen te ervaren als de passieve controlegroep.

Dat de natuur goed is voor de mens, zeker in combinatie met beweging, blijkt uit tal van wetenschappelijke publicaties, zoals die van de Psychologie hoogleraren Kaplan en Kaplan, en hoogleraar Neuropsychologie Erik Scherder. Daarnaast blijkt dat in de natuur zijn veruit de beste manier is om op te laden. En psycholoog Thom Hartmann schrijft in zijn boek Loop je zorgen uit je lijf hoe wandelen onze twee hersenhelften gelijktijdig stimuleert, wat letterlijk beweging brengt in problemen of vastzittende patronen, of zelfs verlichting kan bieden bij chronische klachten zoals depressie.

Verder, zo is inmiddels ruimschoots bewezen, verlaagt bewegen in de buitenlucht het niveau van het stresshormoon cortisol en verhoogt het juist het niveau van serotonine en endorfine, hormonen die je goed doen voelen. Doordat de prefrontale cortex wordt geactiveerd – het deel van de hersenen dat belangrijk is voor het nemen van beslissingen, voor concentratie en planning, maar ook voor empathie – kun je niet alleen helderder denken, maar ook betere besluiten nemen en milder naar bepaalde zaken (en jezelf) kijken.

Need I say more?!

Leave a Reply